Mannelijk leed: de feminisering van de samenleving

Het is een onderwerp waar ik al lange tijd over wil schrijven: de feminisering van de samenleving. Toen ik het voor het eerst hoorde, was ik verbaasd. Als nieuwe feministe, zat ik nog vast in het idee dat vrouwen meer aandacht nodig hadden, meer kansen, dat het plafond nog doorbroken moest worden. De feminisering van de samenleving, tssk… Die mannen moesten gewoon niet zo zeuren, ze waren vast verbolgen over het feit dat ze nu niet meer alle touwtjes in handen hadden en ook eens de vaatwasser moesten uitruimen.

Inmiddels ben ik er heel anders tegenaan gaan kijken. Met iets meer bagage dan vroeger en een wat getrainder oog, kijk ik anders naar het nieuws. Zoals een peuter zich niet bewust is van het verschil tussen jongetjes en meisjes, zo moet je je ook bewust leren worden van het verschil tussen mannen en vrouwen. Je moet als het ware leren om die twee constant te scheiden en hun rollen te interpreteren.

Tot nu toe kon ik er maar niet voor gaan zitten om erover te schrijven, maar nu moet ik het toch kwijt. Het begon met het bericht dat er een doelstelling is om het aantal zelfmoorden met 5% te laten dalen. Patrick Ubags stelde op Twitter de vraag waarom er zo weinig aandacht is voor het aantal zelfmoorden, constateerde dat 70% van de zelfmoordenaars man is en vroeg zich vervolgens af waarom dat zo is. Dus nu kan ik het niet nalaten er echt eens voor te gaan zitten. Mijn idee is dat mannen minder aandacht krijgen, omdat we denken dat ze het niet nodig hebben.

Al het nieuws wat nu binnenkomt dat te maken heeft met mannen, vrouwen of allebei – ook al wordt dat niet expliciet genoemd – overpeins ik. Wat gaat er mis? Waarom is de emancipatie nog niet voltooid? Langzaamaan ben ik daar een idee over gaan vormen.

De emancipatie is nog niet voltooid, omdat feministen het te lang zelf hebben willen doen. Het is heel begrijpelijk en ongetwijfeld nodig geweest dat zij zich afgezet hebben tegen de man. Losmaken is een fase die je niet over kunt slaan in een slechte relatie. Maar uiteindelijk komt er een periode waarin je elkaar moet accepteren en je allebei je nieuwe rol moet vinden. Daar gaat het mis. Tot nu toe is er slechts geprobeerd om de vrouw een nieuwe rol te geven. Wat vervolgens gebeurde is dat de man achterbleef met het gevoel dat de vrouw al zijn taken overnam en hij met lege handen achterbleef.

Nu is het zelfs echter zo erg, dat mannen in sommige opzichten ondergesneeuwd dreigen te raken. Dat klinkt misschien raar, voor wie nog leeft in de tijd van de male white oppressor. Maar zet dat idee opzij: de jongens van nu zijn niet de oude kolonisten of de oude grijze pakken die geen vrouw aan hun vergadertafel wilden.

Wij als vrouwen doen mannen tekort wanneer we hen zo blijven zien, maar we doen ook onszelf tekort. Het simpele feit is namelijk dat we ze nodig hebben. Een tegenstelling kan niet bestaan zonder een van de twee termen. Emancipatie kan niet voltooid worden zonder vrouwen, noch zonder mannen. Wanneer je de ene helft van de tegenstelling herdefinieert, kun je niet anders dan ook de andere helft te herdefinieren. Dat hebben we tot nu toe nagelaten en dat is waar de oplossing van het probleem m.i. ligt.

Ik zal een heel praktisch voorbeeld te geven van waar we de rol van de man simpelweg vergeten in te vullen. De rol van de man is niet meer hetzelfde als vroeger; we verwachten van hem niet meer dat hij (alleen maar) brood op de plank brengt, hij moet ook voor het gezin zorgen. Maar de mogelijkheden daarvoor worden nog niet geboden: er is een tekort aan zorg voor tienervaders. Waar men het logisch vindt hulp te bieden aan zwangere tienermeisjes, ze te ondersteunen bij de opvoeding of te helpen bij het verwerken van een abortus, mist die opvang voor jongens. We stellen wel de eisen, maar reiken ze niet de hand.

Het laatste nieuws is dat in de Verenigde Staten er binnenkort meer werkende vrouwen zullen zijn dan werkende mannen. Dit als gevolg van de recessie. Je kunt dit positief zien, als het bereiken van een goede relatieve arbeidsparticipatie van vrouwen, maar wat er gebeurt is dat precies die sectoren waar mannen werkzaam zijn het hardst worden getroffen door de crisis. Er is niets positiefs aan: er werken niet meer vrouwen, er werken slechts minder mannen. En die vrouwen verdienen nog steeds minder dan de mannen, omdat ze in andere sectoren werken.

Ook onze aandacht voor emancipatie in niet-westerse landen richt zich op vrouwen, zoals vrouwenbesnijdenis, of seksueel geweld – waarbij mannen als de vijand weggezet worden zonder enige nuance. Gelukkig is er nu ook de documentaire Fighting the Silence, waarin met Congolese mannen over seksueel geweld gepraat wordt; over hun beweegredenen, de druk die zij ervaren. De documentaire erkent dat deze mannen een probleem veroorzaken, maar tegelijkertijd ook de oplossing zijn.

De man heeft het in de huidige maatschappij niet makkelijk. Hij moet stoer zijn, maar ook lief en romantisch. Veel geld verdienen, maar ook tijd maken voor zijn gezin. Ondertussen lijdt de man onder de feminisering in het onderwijs – mede omdat zijn manier van uiten als lastig gezien wordt en de vrouwelijke manier van uiten tot standaard verheven wordt, raakt hij zijn baan eerder kwijt dan de vrouw, en als hij voor de kinderen wil zorgen moet hij maar hopen dat de rechter deze na een scheiding niet automatisch toekent aan de moeder.

Als wij het als vrouwen slechts beter doen omdat het slechter gaat met de man, hebben we niets om trots op te zijn.

Links:
Volkskrant: Overheid feminiseert verder
Volkskrant: Voor jonge vaders is weinig oog
Volkskrant: 20 jongetjes dood na besnijdenis Zuid-Afrika
Fighting the Silence