Laura Dekker
15 augustus 2010 21 reacties
Nee, ik schrijf niet over ‘het zeilmeisje’. Ik schrijf een post over Laura Dekker. Het meisje heeft een naam, ik vind het respectvoller om die te gebruiken.
Al weken erger ik me enorm aan het nieuws over haar. Niet om het feit dat het nieuws is, maar om het feit dat iedereen er een, over het algemeen nogal ondoordachte, mening over heeft.
De heersende opinie is dat het gaat om een zeer verwend meisje, dat maar beter thuis kan blijven omdat ze te jong is om te doen wat ze wil, dat ze thuis beter af zou zijn, dat haar ouders haar geen grenzen stellen en dat het te gevaarlijk is voor een jongere om dit te doen. Die is er namelijk gewoon nog niet ‘volwassen’ genoeg voor. Daarnaast zijn er nog eens mensen die zelfs de wens uitgesproken hebben dat Laura zal verongelukken, of na de eerste dag al gered zal moeten worden en met hangende pootjes terug zal keren. Natuurlijk heeft ook de rechter die haar toestemming geeft om te vertrekken het verkeerd.
Zoals gebruikelijk hebben we weer eens 16,5 miljoen rechters en opvoeders die het allemaal beter weten. Ze kennen Laura niet, ze kennen haar ouders niet, ze weten niet welke informatie de rechter heeft gehad of welke eisen de rechter heeft gesteld. En toch weten ze het allemaal beter.
Iedere veertienjarige is namelijk hetzelfde. Alle veertienjarigen zijn incompetente, opstandige pubers en als je een puber laat doen wat hij of zij wil, dan ben je een slechte ouder. Per definitie. We vergeten voor het gemak wel even dat Laura dit al heel lang wil, al heel lang aan haar techniek heeft kunnen werken, in alle opzichten meegewerkt heeft met de rechter en jeugdzorg en plannen heeft voorgelegd aan deskundigen. Past zoiets ook bij het beeld van de opstandige puber?
Wij maken ons nu met zijn allen druk om één meisje van veertien, dat dit zélf wil, met ouders die ze blijkbaar heeft te weten overtuigen en een rechter die ze heeft weten te overtuigen. Waar we feitelijk niet eens iets mee te maken hebben – we hebben er persoonlijk geen last van en ook geen enkele reden om ons ermee te bemoeien. Terwijl aan de andere kant van de wereld (of slechts een paar honderd kilometer verderop) meisjes van 14 uitgehuwelijkt worden, verkracht, genitaal verminkt, kinderarbeid verrichten, oorlog meemaken of er zelf in vechten, doodgaan van de honger, AIDS, mislukte abortussen of wat al niet meer, of in de prostitutie werken. Maar een gezond meisje dat gaat zeilen…!
Daarnaast vergeten we voor het gemak even dat het in andere landen en andere tijden mensen op die leeftijd al volwassen geacht worden/werden. Dat betekent dus dat ‘volwassen’ een relatief begrip is — wat ook wel blijkt als je ziet hoe sommige ‘volwassenen’ zich gedragen.
Mensen die Laura ongeluk toewensen, wil ik slechts vragen eens na te denken over waar ze mee bezig zijn. Iemand die je niets misdaan heeft ongeluk toewensen om je eigen gelijk te krijgen, is gewoon misselijk. Ik vraag me ook af waarom ze zonodig gelijk willen: wat hebben ze erbij te winnen? Is het de angst dat iemand anders mogelijk haar dromen waar zal maken? Is het confronterend om te merken dat je je eigen dromen wél hebt laten varen?
Rest nog de vraag wat erger is: een droom hebben en die niet mogen najagen, of je droom najagen en getroffen worden door het noodlot. Leven is meer dan ademen.
It’s not the years in your life that count. It’s the life in your years. — Abraham Lincoln
Sonja Super
Clementine Dancy
Kaj Elhorst
www.lifeisabitch.nl
leftwoman
Philologia
maydana
joostjj
pepermund
Ten eerste: helemaal mee eens!
Ten tweede: ik heb een tijdje terug een stukje geschreven over de reden waarom mensen altijd zo nodig commentaar moeten leveren op dit soort gebeurtenissen: http://bit.ly/czRbsr
Pingback: Tweets that mention Laura Dekker « Joost -- Topsy.com
Ja ik ben het er ook mee eens, en ik heb ook het artikel van Stijntsje gelezen.
Er worden meningen gegeven, zo lijkt het soms, enkel en alleen om het reaguren. Vooral wordt men gehekeld.
Ik ben op mijn hyvesblogje een van die mensen waar je je boos over maakt.
Wat ik overigens helemaal prima vind, zo werken dit soort forums.
Ik ben het volledig eens met je impliciete opmerking dat ik 1000 maal liever leef in een samenleving waarin meisjes van 14 de wereld willen rondzeilen dan waar 14-jarigen kindsoldaat zijn of erger, is er erger?
Neemt niet weg dat dit nieuws op ons journaal is gekomen mede door de ouders van Laura Dekker en alles waar je mee geconfronteerd word kan je een mening over hebben.
Daarnaast lijk je in jou stuk Laura Dekker heel erg als een volwassene te beschouwen. Zo komt dat iig op mij over. Een volwassene die weloverwogen haar of zijn eigen besluiten maakt.
Vroegwijs of niet. Een 14-jarige is geen volwassene.
En in mijn optiek is onderdeel van de opvoeding niet alleen vrijheid van ontwikkeling geven, maar ook grenzen stellen. En een meisje van 14 dus toestemming geven om de wereld rond te zeilen..
Tot zover..
Beste Pieter,
Allereerst bedankt voor je reactie. Altijd fijn om te merken dat mensen lezen wat ik schrijf en (daar komt ie) blijkbaar een mening over hebben.
Het probleem is niet zozeer dat mensen ergens een mening over hebben, maar wel hoe die tot stand komt en hoe die geformuleerd wordt. Wanneer dat enigszins doordacht is en met respect, vind ik het juist goed dat iemand de moeite neemt ergens over na te denken en er een mening over te vormen, of ik het er nu mee eens ben of niet.
Wat me stoort is dat ten eerste mensen persoonlijk aangevallen worden om hun keuzes – je mag het foute keuzes vinden, maar mensen vervolgens persoonlijk leed toewensen of uitschelden vind ik beneden de gordel. Ten tweede is dat die mening zo vaak ondoordacht wordt geformuleerd, vanuit een onderbuikgevoel, een gebrek aan kennis, of vanuit emoties als jaloezie, ontevredenheid, etc.
Ik beschouw Laura Dekker niet per se als volwassene. Waar het wel om gaat is dat ‘volwassen’ een relatief begrip is. Ten eerste, wanneer ben je volwassen? Met 16, als je bier mag kopen? Met 18, als je mag rijden en stemmen? Met 21, als je ouders niet meer financieel verantwoordelijk voor je zijn? Met 28, als je niet meer in de categorie jongeren valt? Ten tweede, niet iedereen ontwikkelt in hetzelfde tempo, ook binnen een bepaalde cultuur. Er zijn jongeren van 18 met een koophuis, kind, stationcar en een golden retriever en jongeren van 18 die nog drie nachten per week staan te feesten en dronken in de gangkast kotsen als ze thuiskomen. Ten derde, en dat is eigenlijk mijn voornaamste punt, is ‘volwassen’ een cultureel bepaald begrip. Er zijn landen waar iemand van 13 als volwassen gezien wordt. Dat heeft te maken met de manier waarop iemand opgroeit. Ik kan me voorstellen dat dat bij Laura anders is geweest. Voor wat ik begrepen heb, zeilt ze van kleins af aan. Ze zal dus anders ontwikkeld zijn: vaker zonder andere kinderen, vaker met haar ouders, zal ook op een andere manier om hebben leren gaan met verantwoordelijkheden (teamwerk, meer meehelpen) en risico’s.
Je kunt wel blijven volhouden dat het met 14 jaar niet verantwoord is, maar als nu haar ouders en een rechter vinden van wel, moet je je dan niet op zijn minst eerst afvragen waarom dat is, voor je de conclusie trekt dat ze ernaast zitten?
Daarnaast, dat ze dit mag, betekent niet dat er helemaal geen grenzen gesteld worden. Alleen andere dan jij normaal vindt.
De meeste mensen vinden twee dingen een bezwaar: dat ze niet naar school gaat, en haar veiligheid. Het eerste is wat mij betreft simpel — op afstand kun je ook dingen leren, school is niet per definitie de leerzaamste situatie en schoolwerk kun je inhalen. Ze heeft afspraken gemaakt over les op afstand, ze heeft vrijstelling gekregen, blijkbaar is haar opleiding voldoende gewaarborgd.
Veiligheid is een lastigere kwestie: technisch gezien zou ze de reis aan moeten kunnen, zeggen ouders en deskundigen die haar zeilplan beoordeeld hebben, dus dat laten we buiten beschouwing. Ja, zo’n reis brengt risico’s met zich mee. Maar zijn die risico’s groter dan de risico’s op het droge? Hoe groot is de kans dat ze overvallen wordt door piraten, vergeleken met de kans dat ze te maken krijgt met geweld, seksueel geweld, beroving of iets dergelijks? Ik weet niet wat ik liever zou hebben: een zeestraatwijze veertienjarige – die door de hele wereld in de gaten gehouden wordt – met camera’s op een zeilboot, of een veertienjarige dronken in een dansclub om drie uur ‘s nachts. Over het laatste lijkt niemand zich echter druk te maken.
Daarnaast blijf ik er persoonlijk bij dat risico’s nemen en genieten de voorkeur verdient boven koste wat kost risico’s vermijden. Ik fiets ‘s nachts weleens alleen naar huis, in de wetenschap dat er iets kan gebeuren – maar ook in de wetenschap dat ik mijn leven niet wil laten beheersen door angst voor wat er kan gebeuren, omdat ik daar doodongelukkig van zou worden. Snap je wat ik bedoel?
Beste Clementine,
Dank voor je uitgebreide reactie. Omdat dit jou blogsite is zal ik proberen bescheiden mijn antwoord te geven.
Allereerst door te zeggen dat ik het in vrijwel alles met je eens ben. Dus dat scheelt weer.
De bepaling van volwassenheid is inderdaad een cultureel vrij willekeurig begrip. Er zijn mensen die nooit volwassen worden en anderen die het al vanaf hun 10de lijken te zijn. (-;
Ik vind het ook begrijpelijk dat de rechter het paardemiddel ontneming van ouderlijke macht heeft stopgezet. En ja, ik ken Laura niet.
Neemt niet weg dat een 14-jarige in alle gevallen toch anders in elkaar zit dan iemand die wat ouder is.
Wat mij in het algemeen aan de huidige samenleving stoort is dat wij kinderen niet als kinderen zien.
Kinderen wordt nog net niet gevraagd tijdens straatinterviews om hun mening over de kabinetsformatie, maar het scheelt weinig. En van dat gegeven vind ik ook deze kwestie een uiting. Een droom die je met recht denk ik pas honoreert aan iemand met meer levenservaring, psychologische ontwikkeling, moet nu opeens verwezenlijkt kunnen worden door een 13-jarige in eerste instantie.
Hmmm, toch nog vrij lange reactie, excuus daarvoor..
Fijn dat je nog een keer teruggekomen bent en ik vind het juist leuk dat je er zo diep op ingaat.
Ik begrijp je punt wel een beetje – in sommige gevallen worden kinderen als te volwassen gezien. Maar wat mij dan opvalt is dat men zo over elkaar heen buitelt in deze zaak, terwijl het voor veel mensen als de gewoonste zaak van de wereld wordt gezien (of in ieder geval lijkt te worden gezien) dat meisjes van 14 dronken in een dansclub hangen om 3 uur ‘s nachts in kleding waar ik niet in naar buiten had gemogen op die leeftijd
en meer van dat soort zaken.
Dromen zijn wmb voor mensen van alle leeftijden. Je weet maar nooit of je er later nog de kans voor krijgt. Het leven kan zomaar over zijn, ook als je jong bent.
Toch vraag ik me af of er zoveel verschil is tussen minderjarige comazuipende jongeren, die de hoogste bierkrattentoren van de camping nastreven en het geval Laura. De eerste groep voldoet wel aan de reguliere leerplicht en vereist daarop geen uitzondering, maar mag tegengehouden worden vanwege minderjarig alcoholgebruik. Hzeilmeisje wil graag een leeftijdsrecord breken, geen zeilrecord want er zijn al veel mensen rond de wereld gezeild. Haar droom is dus verregaand bepaald door de wens om de jongste te zijn en daarmee een record te vestigen. Dat record is alleen wat waard als iemand het kan verbreken en als het vaak genoeg gebroken wordt is het niets meer waard.
Ik begrijp i.i.g. de worsteling van de rechter in maatschappelijke zin. Als redelijk docent of leerplichtambtenaar wordt het moeilijk om absentie te verbieden vanwege slechte argumentatie. Ik kan me voorstellen dat ‘ik wil een record vestigen’ niet veel beter is dan ‘ik heb me een maand verslapen en daarna stond de brug ook nog open’.
Als we dit zo belangrijk vinden, zouden we ons echt moeten beraden op het begrip minderjarigheid, de leerplichtwet, de wettelijke consequenties en de wenselijkheid daarvan. Moeten we daar niet van af, of moet de leeftijd omlaag, of moeten er meer uitzonderingsmogelijkheden in worden opgenomen gezien de kwestie Dekker? Nu is het een willekeurige rechterlijke beslissing met veel discussie die weinig oplevert en die lijnrecht ingaat tegen de vrij recent ingevoerde plicht tot het behalen van een startkwalificatie.
Wat wij maar niet lijken te begrijpen is dat wij als samenleving stellen dat ene meisje van 14 minderjarig is. Klaarblijkelijk beschouwen zo’n kind collectief nog niet in staat om alle verantwoordelijkheden op zich te nemen. En zo is het natuurlijk ook. Alle verschillen per individu ten spijt, is een puber nog bezig met gevoels- en verstandsontwikkeling. Die zijn nog onvoldoende volgroeid. De hersens groeien overigens nog door tot 21 en een van de fontanellen staat nog open. Nee, een meisje van 14 moet zoiets niet doen, onafhankelijk van de afloop van dit avontuur. Het is schandalig dat de samenleving het toestaat
“En zo is het natuurlijk ook” laat weinig ruimte over voor mening van anderen.
Daarnaast: we hebben inderdaad besloten dat kinderen onder de achttien bepaalde beslissingen nog niet mogen nemen. Die mogen dan dus genomen worden door de ouders, dat is in dit geval ook gebeurd. Als de ouders het niet goed genoeg doen, mogen instanties ingrijpen. Dat is gebeurd, die geven inmiddels ook toestemming. Kortom, wettelijk gezien gaat er niets mis en mag ze dit gewoon doen. De samenleving heeft er wat mij betreft dus verder helemaal niets mee te maken.
Wanneer je vindt dat dit niet toegestaan zou moeten worden, ondanks dat zij het wil, haar ouders goedkeuring geven en er door allerlei instanties en een rechter naar gekeken is, betekent dat dat je geen vertrouwen hebt in de manier waarop wij onze samenleving ingericht hebben.
Je hebt gelijk, een puber is nog in ontwikkeling. Dat is een constatering, maar geen argument.
De hersenen groeien door tot 21, wat wil je daarmee zeggen? Je neus groeit je hele leven door, maar dat betekent niet dat je er nog niet mee kunt ruiken. Je smaak ontwikkelt je hele leven, maar dat betekent niet dat je nu niet kunt proeven.
De Zonnekoning die op 14 jarige leeftijd Frankrijk regeerde, was een zeer doordacht, dominerend en stimulerend persoon. Konden de mensen toen in 1643, wel verantwoordelijkheid dragen en nu misschien niet? Of worden we door de maatschappij klein en onmondig gehouden?
Joost, Lodewijk werd formeel koning in 1643, op 14 jarige leeftijd, maar nam de macht pas over in 1661. Voor 1661 regeerde zijn moeder of feitelijk kardinaal Mazarin over Frankrijk, zo vertellen de geschiedenisboekjes.
Maar maak het iets concreter; moet de minderjarigheidsgrens en de daaraan gekoppelde wettelijke aansprakelijkheid en aangepaste rechten en plichten omlaag of moet die grens zelfs verdwijnen? Leerplicht geldt dat dan voor iedereen of voor niemand?
Stel dat iemand van 13 Parijs Dakar wil gaan rijden als jongste deelnemer ooit.Hij mist daarvoor slechts een maandje school, geen twee jaar. Moet dat kunnen en mag hij daarvoor zijn rijbewijs halen? Zo ja, waarom andere 13 jarigen dan niet? Er zijn nu al veel uitzonderingen die met (top)sport te maken hebben, toch is daarvoor altijd toestemming nodig van de leerplichtambtenaar. Moeten we daar van af?
Leerplicht is een goed ding, voor mensen die “anders” tussen wal en schip (wat een woordspeling) geraken. Leren moet altijd, omdat je niet kunt weten hoe je verdere leven er uit zal zien. Bepaalde basisvakken, zoals talen en maatschappelijke vakken zijn erg belangrijk. Dat er steeds meer uitzonderingen komen is wel logisch, 1. omdat er steeds meer van onze kinderen wordt gevraagd als het om presteren gaat. 2. er dienen zich veel uitdagingen aan, en die kinderen worden door volwassenen mede gestimuleerd om veel geld te verdienen.
Onderwijs moet voortgang vinden, maar als iemand op zijn geheel eigen manier presteert en zo aan zijn of haar toekomst werkt, dan mag er van mij een uitzondering gemaakt worden. Misschien tijdelijk, een onderwijsstop, daarna weer verder, en wel de basisvakken onder de knie krijgen voor.
Over dat rijbewijs op 13 jarige leeftijd, nee, de grens is 18 hier in Nederland. Voor varen ligt dat volgens mij anders. Daar heb ik me niet in verdiept.
Sonja
Pingback: Tweets that mention Laura Dekker « Joost -- Topsy.com
Ik hoop niet dat we het kinderwetje van Van Houten, ooit boegbeeld van beschaving en vooruitgang, gaan herschrijven? Ik begrijp wel dat er flink geld verdiend wordt met deze zeiltocht dus je zou het ook als kinderarbeid kunnen zien.
Ik betwijfel of een solo-zeiltocht meer toevoegt aan het leven en ontwikkeling van je zelf, als je al bijna je hele leven solozeilt en die wereldtocht daar slechts aan toevoegt dat je een leeftijdsrecord kunt behalen. Ik denk bij persoonlijke ontwikkeling toch eerder aan sociale vaardigheden en leermomenten waarbij het strelen van het ego nu eens niet als hoogst haalbare wordt verondersteld. Maar dat is mijn persoonlijke mening, daar valt niet echt over te discussiëren, geef ik toe. Het gaat mij niet aan om over andermans leven, wensen en verwachtingen te oordelen. Hoewel we als ouders, verzorgers, politieke bestuurders, volksvertegenwoordigers, artsen, (jeugd)zorgmedewerkers en docenten met regelmaat en volstrekt legitiem wel beslissingen nemen voor minderjarige kinderen die geen Laura Dekker heten, maar dat terzijde.
Blijft echter staan echter dat de behoefte om records te halen het enige argument is om de tocht nu te maken. Mocht het record argument niet van belang zijn, dan zou de tocht net zo goed ná behalen van meerderjarige leeftijd of na voldoen aan eisen van de leerplicht (behalen startkwalificatie dus HAVO of MBO2 diploma) gemaakt kunnen worden.
Ik heb geen moeite met het afschaffen van leeftijdsgrenzen als we dat met zijn allen écht willen, zo vrijzinnig ben ik wel. De gevolgen kunnen echter groter zijn dan ik me nu kan en wil voorstellen. Het is jammer dat de gemaakte uitzondering zo duidelijk maakt dat de rechterlijke beslissing volkomen willekeurig is. Ik zou liever zien dat er omschreven wordt hoe en onder welke voorwaarden een rechter tot een uitzondering kan komen. Dan is het voor iedereen duidelijk of en wanneer je in aanmerking komt.
Ik weet niet of het haar per se om het record gaat, of dat ze dit ook gewoon voor haarzelf wil doen. HOe dan ook – volgens mij zei je dat zelf al ergens – de ene mens is de andere niet. Dat jij niet begrijpt wat er belangrijk of leuk aan is, maakt het voor haar niet minder belangrijk. Mij krijg je sowieso niet op een zeilboot, dus ik snap er al helemaal niks van.
Leerplicht is een deel van de discussie. Als het puur om leerplicht gaat: daar is overleg over geweest en ze heeft toestemming gekregen. In principe is er wat dat betreft over het individuele geval niet veel meer over te zeggen, de maatschappij gaat daar verder niet over. Wel zou het inderdaad gevolgen kunnen hebben voor andere mensen.
Nu gaan we een beetje van het pad af, maar persoonlijk begrijp ik niet waarom iemand per se x jaar achter elkaar naar school moet. Is het zo onoverkomelijk dat iemand er een jaar tussenuit gaat en dan weer verder? Je zou het vrij simpel kunnen oplossen door te stellen dat iedereen op 18-jarige leeftijd een startkwalificatie moet hebben behaald. Zo kunnen mensen ‘flexibel’ zijn en kom je ook tegemoet aan kinderen die bijvoorbeeld heel goed zijn in sport of muziek. Want school is maar zo’n klein deel van het leven, en m.i. een van de minst leerzame.
Ik zie wel degelijk het leerzame aan het maken van zo’n tocht in je eentje, de hele dag met jezelf op een bootje zitten, zelfontdekking, omgaan met nieuwe situaties. Je trots kunnen voelen dat je zoiets hebt bereikt, je droom waargemaakt. Ook wat je zegt, dat ze het altijd nog wel na school kan doen… Als je alles laat omdat het later ook nog kan, bereik je niets, behalve waarschijnlijk een hoop spijt aan het eind van je leven dat je het allemaal niet eerder gedaan hebt. Het leven is kort, als je iets wilt kun je het maar beter meteen doen, denk ik.
Voor het in regels vatten van uitzonderingen ben ik al helemaal niet: een uitzondering is een uitzondering, omdat ie niet in de regels past. Maak nieuwe regels, en er zal altijd wel weer een uitzondering volgen. Daarnaast is dat nu precies wat me zo ontzettend tegenstaat aan de maatschappij en waardoor alles in de samenleving zo moeizaam gaat: niets kan spontaan, alles moet via het boekje, langs tig loketjes, met een stapel formuliertjes, etc. Niemand weet nog wat ie mag en hoe ie het moet bereiken. Je ziet het met ondernemerschap, het is hier zo moeilijk allemaal dat mensen eerder in het buitenland beginnen dan hier en dat ze boeken, websites en bijeenkomsten van de KvK nodig hebben om te begrijpen waar ze eigenlijk moeten beginnen. Laten we het met het onderwijs niet nog erger maken dan het al is. Regels moeten een middel blijven en geen doel op zich.
Nog afgezien daarvan, ik vind leerplicht een paardenmiddel. Leerplicht is een regel om te zorgen dat mensen niet uit het onderwijs vallen – wat er werkelijk aan de uitval ten grondslag licht blijft hierdoor buiten beeld: persoonlijke problemen worden niet opgelost en slecht onderwijs mag doorgaan. Als het onderwijs goed is, er aandacht is voor de wensen en mogelijkheden van kinderen en het volgen van goed onderwijs echt beloond wordt, zullen kinderen ook lang niet zo snel uitvallen.
Leerplicht voor ouders is feitelijk ontstaan vanuit het recht op onderwijs voor kinderen. De vanzelfsprekendheid om kinderen thuis te houden was vroeger groter dan ze naar school te sturen. Tijden veranderen, maar onderwijs kost ook geld. Onderbreking betekent heel vaak dat er helemaal niets afgemaakt wordt en daarmee ben je vaak minder kansrijk. Zonder diploma’s kom je niet zo heel ver en we hebben veel uitvallers -vooral (V)MBO jongens die school minder interessant vinden dan blowen en uitslapen- die vervolgens probleemgevallen blijken te worden. Tegelijk zal het duurder en administratief ingewikkelder worden om mensen te houden aan het halen van die startkwalificatie. Maar van mij mag iedereen op zijn zestiende gaan werken en later studeren of gewoon werken of whatever. Als de consequenties van de keuzes maar gedragen worden door dezelfde persoon die de keuzes gemaakt heeft. Dus geen uitkering als je geen startkwalificatie wilde halen.
Maar de leerplicht is dus niet bedacht voor leergierige kinderen die zelf kunnen bepalen wat goed voor hun is. Leerplicht is niet de oorzaak van slecht onderwijs, noch van persoonlijke problemen, sterker nog, het is bedoeld om kinderen de vorming te geven waar ze recht op hebben.
Ik ben docent en kan helaas niet beamen wat je beweert over uitval. Ik schrijf helaas, omdat ik dan zelf meer invloed zou hebben op voortijdige schooluitval.(VSV)
Uitval wordt voor een heel groot gedeelte veroorzaakt door persoonlijke motivatieproblemen, persoonlijke ziekte en heel vaak door een niet erg bevorderlijke thuissituatie.
Overigens kun je zo’n toch ook heel goed maken vlak na het halen van je HAVO diploma. Doen veel meiden en jongens van die leeftijd voordat ze gaan studeren of werken. Als je je hele leven al solozeilt, een ervaren solozeiler bent, doe je dat ook al je hele leven alleen. Dus ik betwijfel of dat een nieuwe ervaring is. De rechter heeft overigens aangegeven dat er nog steeds bedreigingen bestaan over de sociale en psychologische ontwikkeling van Dekker. Maar de ouders zijn daar nu verantwoordelijk voor.
Jij bent niet “het onderwijs” of alle leraren op jouw school.
Ik stel ook niet dat leerplicht de oorzaak is van slecht onderwijs, persoonlijke problemen of wat dan ook, maar wel dat het de noodzaak om die problemen op te lossen wegneemt. Waarom zou je een kind stimuleren naar school te gaan, als je het ook gewoon kan verplichten te komen?
Een voorbeeld van een systeemfout, waar je als individuele leraar weinig invloed op hebt, is het feit dat jongeren vijf dagen per week naar school moeten, daar de hele dag stil moeten zitten en zelfs als ze liever met hun handen werken nog heel veel theorie door moeten ploegen. De jongeren (voornamelijk jongens) die ik ken die daar op afgeknapt zijn (en ik werk in een sector waar veel uitvallers werken…), zijn allemaal daardoor gestopt met school. Maar werken vonden ze leuk en ze grepen graag de kans om via het werk een opleiding te gaan doen – een dag in de week vinden ze nog best acceptabel en verder leren ze in de praktijk. M.i. is daar niks mis mee, maar die mogelijkheden zijn er véél te weinig, laat staan op jongere leeftijd.
Je kan vol blijven houden dat iedereen (bijvoorbeeld) Duits of Frans moet leren, of tenminste een beetje basiskennis daarvan moet hebben, maar als je kinderen zo veel info geeft die ze niet willen, waar ze het nut niet van inzien en die ze waarschijnlijk de rest van hun leven niet gebruiken, en ze de kans ontneemt om bijvoorbeeld een goede meubelmaker, lasser, whatever te worden, dan verziek je meer dan dat je goedmaakt met die ‘basis’kennis.
“Persoonlijke motivatieproblemen” klinkt alsof een kind gewoon geboren is met een gebrek aan zin om te leren – ik ken maar weinig mensen die niet willen leren. Wel heel veel mensen die dat niet 40 uur per week zittend op een stoel willen doen. Het is heel natuurlijk voor de mens om ergens goed in te willen zijn, mensen zijn trots op zichzelf als ze iets nieuws kunnen. Ik heb echt de grootste draak op mijn afdeling gehad, die na anderhalf jaar echt super meedraaide en haar MBO-opleiding via het werk bijna af had. Iederéén wil gewaardeerd worden om wat ie kan en doet. Dat dat niet uit een kind gehaald wordt, ligt – uitzonderingen daargelaten – nooit aan het kind.
En de thuissituatie is idd ook belangrijk. Dat blijft lastig, absoluut. Maar scholen doen er m.i. ook te weinig mee, zeg ik zowel uit tweedehands als persoonlijke ervaring. Er wordt gewoon niet ingegrepen, ze laten kinderen maar dobberen. Geen docent heeft mij geholpen, terwijl het behoorlijk fout ging. Niet gevraagd hoe het ging, niet mijn ouders gebeld, helemaal niets. Ik dacht dat ze het niet merkten, maar jaren later bleek van wel. Helaas ben ik daar niet het enige voorbeeld van, vrees ik.
Het hele onderwijssysteem moet gewoon veranderen. Docenten zitten gevangen in de ene onderwijshervorming na de andere, zijn te veel tijd kwijt aan andere dingen dan hun leerlingen, hebben te hoge werkdruk. In het hele systeem is geen ruimte voor het individu. Iedereen moet in hetzelfde rijtje lopen, pas je daar niet in dan heb je een probleem. Dat begint al in het basisonderwijs, waar (nog steeds) weinig ruimte is voor individuele sterke en zwakke punten, persoonlijke aandacht, etc. En dat werkt door….
Maar goed, we dwalen wel af.
Nee, en ik ben ook niet de maatschappij met al haar eventuele tekortkomingen. Toch kan ik vrij aardig beoordelen wat er gebeurt in het kader van uitval zoals ik dat ervaar.
Je kent leerplicht een vreemde rol toe als onderdeel van motivatie en stimulans. Die speelt helemaal geen rol in mijn beleving. Ik wil toch terug naar de consensus dat leerplicht onderdeel is van minderjarigheid. En dan moeten we het daar ook over hebben. Moeten jongeren eerder meerderjarig worden, als volwassene behandeld en vanuit die propositie kunnen handelen en aangesproken worden, zowel wat betreft rechten als plichten? Zo ja, dan zijn we klaar en kiest iedereen het hare of zijne en staat ook in voor de gevolgen.
Ik bestrijd de veronderstelling dat jongeren geen lasser of meubelmaker kunnen worden in het huidige onderwijs.
Persoonlijke motivatieproblemen ontstaan vaak niet vanuit de opzet van de opleiding maar vanuit persoonlijke motivatie. Je kiest een opleiding, dat is niet precies wat je wilde en je stopt. Niet omdat je het onderwijs slecht vond maar omdat de vakinhoud en het beroep toch niet was wat hij of zij gedacht had. Het beroep zal daardoor niet verdwijnen of veranderen, iedereen kan zich vergissen, een jongere niet in het minst.
Het onderwijssysteem is gebrekkig en tegelijkertijd op veel punten het hoogst haalbare. Het kan beter, maar niet in de zin dat het niet meer opleidt voor de eisen die een beroep of vervolgopleiding, de maatschappij, aan opgeleide mensen stelt. Het lijkt er soms op dat aanpassingen van dit systeem, en die hervormingen zijn talrijk, de studenten beter van dienst zijn. Dat valt tegen omdat geld ontbreekt, maar -vaker nog- ideale geschetste situaties volledig afhankelijk worden gemaakt van een illusoire notie van ‘het onderwijs’ en ‘de student’ En die situatie komt dus ook nooit, nimmer in de buurt van de alledaagse onderwijspraktijk. Non evidence based.
Het zou kunnen, sterker nog het gebeurt, dat jongeren die uitvallen later vrijwillig kiezen voor een opleiding die ze eerder niet zouden hebben afgemaakt. Dat verander je heel soms, maar vaker niet, op dat moment dat het fout gaat. Verander je daarvoor het systeem dan ontstaan andere problemen.
En ja het kan altijd beter.
Hier zullen we het niet over eens worden: ik blijf erbij dat motivatie altijd aanwezig is, maar dat alleen de omstandigheden ervoor kunnen zorgen dat die onderdrukt wordt, dat leerplicht de noodzaak tot het veranderen van de omstandigheden wegneemt en dat er te weinig mogelijkheden tot praktijkonderwijs zijn in het huidige stelsel, en in het algemeen te weinig vrijheid in het onderwijs.
Ik denk ook niet dat jongeren stoppen met een opleiding omdat het beroep niet is wat ze gedacht hadden, maar dat opleidingen ten eerste zich mooier voordoen dan ze zijn en ten tweede te weinig te maken hebben met de beroepen waarvoor ze opleiden of tenminste niet duidelijk weten te maken wat de relevantie van de kennis of vaardigheid is voor het toekomstige beroep.
Toch vallen er minder jongeren uit in het MBO, dan er doorgaan. Hoewel elke uitval altijd nog minder kan wat mij betreft. De jongeren die bij ons op school uitvallen categoriseren we -heel concreet- op basis van exitgesprekken, voortdurend onderzoek en evaluatie, begeleiding en de opgegeven redenen. Er blijkt:
Hoofdreden is een verkeerde keuze, de inhoud van het beroep en dus de opleiding valt tegen. Dan gaat het meestal niet om de “bijvakken”. Je doet het betreffende onderwijs, de medewerkers en de betrokken tevreden stage- en branchebedrijven ernstig tekort wanneer je zonder verdere inhoudelijke argumentatie stelt dat er niet opgeleid wordt voor het beroep.
Tweede reden zijn persoonlijke externe omstandigheden, gezinssituatie, persoonlijke problemen en ziekte.
Derde reden is capaciteiten van de student, komt erg weinig voor, want wordt al op gescreend en eventueel door extra inzet van alle partijen bijgewerkt.
Overigens zijn de lagere MBO niveau’s 2 en 3 wel degelijk overwegend praktisch ingesteld bij ons. En de landelijk verplichte taal- en rekeneisen liggen voor deze scholieren erg laag. Sterker nog, een theoretischer insteek zou absoluut tot meer uitval of vertraging leiden. Of een VWO of HAVO ook praktischer zou moeten betwijfel ik.
Een tekort aan vrijheid is er overal en altijd, maar vergelijk je een schoolloopbaan met werk, dan is de schoolse vrijheid nog altijd groter. Je verdient er geen geld mee en wat je op school doet levert niet altijd een instant meerwaarde op, dat zijn belangrijke punten.
Uiteraard zouden we naar een systeem moeten waarin elke student een individuele behandeling op basis van wensen, verwachtingen en mogelijkheden krijgt, liefst met een redelijk salaris voor de studerende. Particuliere scholen laten zien dat dit kan als er geld en motivatie genoeg is, maar als samenleving hebben we dat er niet voor over. Het bedrijfsleven niet omdat het dan zelf te veel moet investeren in onderwijs. De overheid niet omdat scholing dan niet meer voor iedereen beschikbaar is en het moeilijk wordt om invloed uit te oefenen op wat er geleerd zou moeten worden. Belastingbetalers niet omdat meer onderwijsuitgaven ten koste gaan van hun besteedbare inkomens en bezit.