Joods-Christelijk? Keltisch? Germaans?

Of ze nu PVV-er zijn of niet, steeds meer mensen nemen de uitdrukking “Joods-Christelijke Cultuur” in de mond maar er is haast niemand die mij uit kan leggen  wat dat precies is. Je zou denken dat wij  een cultuur hebben met Joodse en Christelijke basiselementen en ik ben daarnaar op zoek gegaan. Ik kan het net zo goed meteen zeggen: ik vond niks.

Een bezoek aan de website kunst-en-cultuur.info.nu brengt geen soelaas, of haast geen soelaas. Ook op deze site worden geloof en cultuur met elkaar verward. Wie cultuur terugbrengt tot de godsdienst, verengt de grenzen van de cultuur. Dat is verwerpelijk omdat onze cultuur in een flink aantal concrete gevallen meer is getekend door andere godsdiensten dan het Jodendom en hier en daar is zelfs het Christendom flinterdun. Voorbeelden zijn er te over. De data van de grote christelijke feestdagen zijn allemaal ontleend aan data van Oud-Germaanse feestdagen. De Oud-Germaanse cultuur is daarbij dus veel belangrijker dan welke andere ook. Ook de symboliek van de jaarfeesten sluit aan bij Oud-Germaanse feesten zoals de paashaas, het paasei, de pinksterblom en de kerstboom-met-ballen. De kleding van geestelijkheid is afgeleid van Romeinse en Keltische dracht en het Carnaval is afgeleid van een Romeins feest.  Zo kunnen we nog wel even doorgaan.

Zelfs wie cultuur terugbrengt tot godsdienst, krijgt het dus moeilijk een Joods-Christelijke basis aan te tonen. Het Oude Testament volgens de Bijbel is anders van inhoud dan de Torah, het Joodse heilige boek. Daarbij komt dat de samenvoeging van Oude en nieuwe testament een kunstmatige is op basis van een gezamenlijke heilsverwachting. Deze samenhang is niet aantoonbaar. Ten slotte : Jezus was geen Jood. 

Het valt helemaal niet mee om te spreken over een Christelijke cultuur omdat het Christendom zich dermate ver over de wereld heeft verspreid dat de bijbehorende cultuur soms ternauwernood is te ontdekken. Kopten in Ethiopië, Libanese Christenen en de Amish in de VS hebben een zeer uiteenlopende cultuur en zijn nauwelijks onder één noemer onder te brengen. De Joodse elementen zijn met een beetje goede wil terug te vinden in de Nederlandse taal en  daar blijft het bij: gotspe, mazzel en uitdrukkingen als “ik wens je veel personeel toe”.

Mijn vermoeden is dat de wens om te spreken van Joods-Christelijk er één is om de suggereren dat West-Europa het lot tegemoet gaat van Israël: aanslagen en oorlog. Een poging om een link te leggen tussen  Joden en West-Eurpeanen om het Joodse streven naar een superstaat in het Midden-Oosten te ondersteunen.  De tragiek blijft dan toch voor de West-Europeaan want de cultuur in Israël wijkt sterk af van de Europese: tand om tand en oog om oog en…wie niet-Joods is mag in Israël niet met een Jood of Jodin trouwen. Die huwelijken worden op Cyprus gesloten. De Joden hebben al lang begrepen dat er geen Joods-Christelijke cultuur bestaat